Σχεδόν αμέσως μόλις πήρα στα χέρια μου το “No filter: the inside story of instagram” (της Sarah Frier), σκέφτηκα: “γιατί να θέλει κανείς να διαβάσει ένα ολόκληρο βιβλίο για την ιστορία του Instagram; Μάλλον θα είναι βαρετό και θα καταλήξει στο “νεκροταφείο” των βιβλίων που δεν τελειώσαμε ποτέ”. Άλλωστε, υπάρχει αρκετός κόσμος που δεν έχει το Instagram σε μεγάλη υπόληψη. Κάποιοι θεωρούν ότι αποτελεί άλλο ένα καρφί που έβαλε η νέα γενιά στο φέρετρο του γραπτού λόγου.
Όλες αυτές οι προκαταλήψεις μπορούν να διαλυθούν το πρώτο μισάωρο που περνάει κανείς με το βιβλίο και τελικά να διαπιστώσει ότι έχει να κάνει με ένα αναπάντεχα συναρπαστικό page turner (δηλ. βιβλίο που δεν θες να το αφήσεις ή και δεν σε
..αφήνει να το διακόψεις πριν φτάσεις την τελευταία σελίδα.)
Το να δεις τον τρόπο σκέψης όσων καινοτομούν μετατρέποντας τη λύση ενός απλού προβλήματος σε παγκόσμιο φαινόμενο που θα επηρεάσει τις ζωές δισεκατομμυρίων ανθρώπων’ το να ανακαλύψεις ταυτόχρονα ότι δεν γνωρίζεις σχεδόν τίποτα για πράγματα που νόμιζες πως έχεις κατανοήσει είναι κάποιοι από τους λόγους – ως προς εμενα τουλάχιστον για να διαβάσεις ένα βιβλίο. Άξια λόγου είναι επίσης η επίπονη δημοσιογραφική έρευνα, που βρίσκεται πίσω από τα γεγονότα και αποτελεί προϋπόθεση για την συγγραφή σε βιβλία αυτής της κατηγορίας.
Το Νο Filter δεν αφορά μόνο στις τεχνολογίες, αλλά περισσότερο στις ανθρώπινες προσωπικότητες πίσω από αυτές:
Μικρές μεγαλοφυίες με οράματα, εγωισμούς, εμμονές, πάθη, συμφέροντα. Άνθρωποι που δεν είναι καθόλου τυχαίοι, οι οποίοι ανατράφηκαν σε ένα προνομιακό περιβάλλον με οικονομική ασφάλεια και δυνατότητα για σπουδές στα καλύτερα Πανεπιστήμια. Όλοι αυτοί ουσιαστικά βοήθησαν ο ένας τον άλλον να μεγαλουργήσει, ευρισκόμενοι ταυτόχρονα στο ίδιο εκκολαπτήριο τεχνολογικής καινοτομίας που αποτελεί η Silicon Valley. Οι ιδέες του καθενός βελτιώνονταν από την πεφωτισμένη ομήγυρη και έτσι αθροιστικά χτιζόταν ένας θαυμαστός καινούργιος κόσμος, με ανατροφοδότηση και επαναληπτικούς κύκλους παραγωγής και βελτίωσης ψηφιακών τεχνουργημάτων.
Η Sarah Frier πετυχαίνει να αναδείξει την μεγαλοφυϊα του δημιουργού του Instagram Kevin Systrom, μέσα από τις αποφάσεις του, τα βέτο και τις συγκρούσεις της προσωπικότητας του με αυτής του Mark Zuckerberg, δημιουργού του Facebook.
Αλλά τα Social Media δεν είναι μόνο οι δημιουργοί τους και το προσωπικό που εργάζεται σε αυτά. Είναι, κυρίως, η στρατιά των influencers που αναδύεται μέσα από αυτά..
Ίσως νομίζουμε ότι αυτοί είναι απλά εμφανισιμοι άνθρωποι της διπλανής πόρτας, ενώ συχνά πρόκειται για επιχειρηματίες πίσω από τους οποίους υπάρχουν μάνατζερς, εταιρίες, διαχειριστές εικόνας που δουλεύουν πάνω σε συγκεκριμένα επιχειρηματικά σχέδια. Ως παράδειγμα αναφέρεται η Paris Hilton η οποία έγινε διάσημη από τη διαρροή ενός sex tape με την ίδια. Κατόπιν, δημιούργησε μια εταιρία ρούχων πάνω στην εικόνα της. Θέλοντας να πιάσει και ένα γυναικείο κοινό που είχε σώματα με καμπύλες, ο μάνατζέρ της σκέφτηκε να προσεγγίσει την Kim Kardashian της οποίας η προβολή γιγαντώθηκε για να πιάσει ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς.
Αποκαλύπτεται επίσης ο τρόπος με τον οποίο τα είδωλα της τέχνης και του αθλητισμού χρησιμοποιούν το κοινό τους για να πλουτίσουν. Οι σχέσεις τους με την πλατφόρμα και τις εταιρείες μόδας και διατροφής, η συγκαλυμμένη διαφήμιση, οι viral αναρτήσεις, οι αναρτήσεις επί πληρωμή, γίνονται εργαλεία για την επιρροή στις καταναλωτικες αποφάσεις των χρηστών. Ο χρήστης των δωρεάν social media μετατρέπεται ο ίδιος σε προϊόν που πωλείται από τους ιδιοκτήτες τους σε εταιρίες, ώς διαφημιστικό κοινό.
Η σκοτεινή πλευρά των επιπτώσεων της επιρροής των social media στην καθημερινότητα δεν παραμένει καθόλου…σκοτεινή στο βιβλίο.Η Sarah Frier αναλύει με παραδείγματα την χρήση τους σε σχέση με την μαζική πολιτική επιρροή, την παραπληροφόρηση, την ενίσχυση των προκαταλήψεων, το διαδικτυακό bullying, την εξάρτηση.
Εκτός από τις προσωπικότητες των πρωτοπόρων των social media, το βιβλίο ξεσκεπάζει τον σκληρό ανταγωνισμό ανάμεσα στις δημοφιλείς πλατφόρμες : Οι μεθόδοι και οι πρακτικές με τις οποίες γιγαντώθηκαν τα social media, αποκτώντας τεράστια οικονομική ισχύ και επιρροή στον παγκόσμιο πληθυσμό έρχονται στο φως χωρίς εξωραϊσμό.Αν δεν καινοτομείς, αντιγράφεις. Αν μπορείς, αγοράζεις τον ανταγωνιστή σου, αν δεν μπορείς, προσπαθείς να τον καταστρέψεις. Το εργασιακό περιβάλλον, οι διαφορετικές εταιρικές κουλτούρες, τα office politics, παρουσιάζονται με λεπτομέρεια. Φιλοσοφικά ζητήματα αναδύονται για το αν πρέπει να αποφασίζουν δεδομένα και αλγόριθμοι για την ιεράρχηση της συζήτησης και τη λήψη των αποφάσεων.
Το Instagram θόλωσε τη διάκριση μεταξύ προσωπικής ζωής και μαρκετινγκ και αυτή είναι η ιστορία του.
